Fazla Çalışma (Mesai) Nedir?
Fazla çalışma, İş Kanunu’na göre haftalık normal çalışma süresi olan 45 saatin üzerindeki çalışmalardır. İşçinin onayı olmadan sürekli fazla çalışma yaptırılamaz.
Yasal dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu – Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma hükümleri
Fazla Sürelerle Çalışma ile Farkı
Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışma sayılır.
| Çalışma Türü | Haftalık Süre | Zam Oranı |
|---|---|---|
| Fazla sürelerle çalışma | 40 → 45 saat | %25 |
| Fazla çalışma (mesai) | 45 saat üzeri | %50 |
Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır?
Fazla mesai ücreti, saatlik brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Örnek:
Saatlik ücret: 200 TL
Fazla mesai (%50): 200 × 1,5 = 300 TL
10 saat fazla mesai → 3.000 TL
Saatlik ücret: 200 TL
Fazla mesai (%50): 200 × 1,5 = 300 TL
10 saat fazla mesai → 3.000 TL
Fazla Mesai Bordroda Nasıl Gösterilir?
- Normal çalışma saatlerinden ayrı kalem
- Puantaj ile birebir uyumlu
- Zam oranı açıkça belirtilmiş
Fazla mesainin bordroda gösterilmemesi,
işçilik alacak davalarında işveren aleyhine sonuç doğurur.
İşverenler İçin Riskler
- Onaysız fazla mesai
- 11 saat kuralının aşılması
- Puantaj – bordro uyumsuzluğu
- Fazla mesainin “ücrete dahil” sanılması
Seaacademyik notu:
Fazla mesaiyi mutlaka yazılı onay + puantaj + bordro üçlüsüyle yönetin.