Gece Çalışması Nedir?
İş Kanunu’na göre gece çalışması; en geç saat 20.00’de başlayıp en erken 06.00’ya kadar süren ve toplamda 11 saati aşmayan zaman diliminde yapılan çalışmadır.
Yasal dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu – Gece çalışması tanımı
7,5 Saat Kuralı Nedir?
Genel kural olarak işçiler, gece döneminde günde en fazla 7 saat 30 dakika çalıştırılabilir. Bu sınır, işçinin korunması amacıyla getirilmiştir.
Örnek:
22.00 – 06.00 vardiyası = 8 saat → kural ihlali
22.00 – 05.30 vardiyası = 7,5 saat → uygun
22.00 – 06.00 vardiyası = 8 saat → kural ihlali
22.00 – 05.30 vardiyası = 7,5 saat → uygun
7,5 Saat Kuralının İstisnaları
Bazı işlerde ve sektörlerde, işçinin yazılı onayı alınmak şartıyla 7,5 saat sınırı aşılabilir.
| İstisna Alanı | Açıklama |
|---|---|
| Sağlık hizmetleri | Hastane, acil servis, bakım hizmetleri |
| Güvenlik hizmetleri | Özel güvenlik, koruma hizmetleri |
| Turizm | Otel, konaklama, eğlence tesisleri |
Dikkat: İstisna uygulanacaksa mutlaka
işçinin yazılı onayı alınmalı ve arşivlenmelidir.
Gece Çalışması ve Fazla Mesai İlişkisi
Gece çalışmasında 7,5 saatin aşılması, kural olarak fazla mesaiye dönüşmez; öncelikle yasak çalışma olarak değerlendirilir. Bu nedenle “ücretini öderim” yaklaşımı geçerli değildir.
İşveren İçin Denetim Riskleri
- Vardiya çizelgelerinin 7,5 saatle uyumsuz olması
- Puantaj ile fiili çalışma saatlerinin örtüşmemesi
- Yazılı onay olmadan istisna uygulanması
- Gece çalışan işçilerin sağlık raporlarının alınmaması
Seaacademyik önerisi:
Gece vardiyalarını yazılı vardiya planı + puantaj + onay süreciyle yönetin. Denetimde ilk bakılan alanlardan biridir.
Gece vardiyalarını yazılı vardiya planı + puantaj + onay süreciyle yönetin. Denetimde ilk bakılan alanlardan biridir.