1) İşsizlik Maaşı Nedir?
İşsizlik maaşı; sigortalı çalışırken işini kendi isteği ve kusuru dışında kaybeden kişilere, belirli süre boyunca İŞKUR tarafından ödenen işsizlik ödeneğidir. Amaç; iş arama döneminde geçici gelir desteği sağlamaktır.
- İşten ayrılışın “kendi isteği/kusuru dışında” kabul edilmesi
- Prim günü ve süre koşullarının sağlanması
2) İşsizlik Maaşının Temel Şartları
Genel çerçevede işsizlik maaşı için tipik şartlar şunlardır:
- Hizmet akdine tabi (4A/SSK) çalışmış olmak
- Kendi isteği ve kusuru dışında işsiz kalmak
- Son 3 yıl içinde yeterli işsizlik sigortası primi ödenmiş olmak
- İşten ayrıldıktan sonra yasal sürede İŞKUR’a başvurmak
- Ödenek süresince İŞKUR’un iş arama/teklif süreçlerine uygun hareket etmek
3) Prim Günü ve Sigortalılık Koşulu
İşsizlik maaşı için yalnızca “toplam prim” değil, işsizlik sigortası primi ödenmiş olması ve belirli dönemde belirli gün sayısına ulaşılması aranır. Uygulamada en sık kontrol edilen mantık: son 3 yıldaki prim günü.
| Başlık | Ne kontrol edilir? | Pratik not |
|---|---|---|
| Prim günü | Son 3 yılda işsizlik sigortası primi gün sayısı | e-Devlet/SGK hizmet dökümü ile hızlı kontrol edilir |
| Çalışma devamlılığı | İşten ayrılışa yakın dönemde kesintiler | Uzun boşluklar değerlendirmeyi etkileyebilir |
4) Başvuru Süresi (Kaç Gün İçinde?)
İşten ayrılış tarihinden sonra başvurunun belirli bir süre içinde yapılması beklenir. Başvurunun gecikmesi halinde, geciken süre kadar ödeme gününden düşüm yapılabildiği uygulamalar görülebilir.
5) SGK Çıkış Kodu İşsizlik Maaşını Etkiler mi?
Evet. İşsizlik maaşının “kendi isteği ve kusuru dışında işsiz kalma” şartının değerlendirilmesinde SGK işten çıkış kodu pratikte önemli bir etkendir. Kod, her şeyin tek başına kesin sonucu olmasa da, başvurunun kabul/red sürecinde temel verilerden biridir.
6) Kaç Ay Ödenir?
Ödeme süresi genellikle kişinin prim gün/süre koşullarına göre kademeli belirlenir. (Örneğin belirli prim aralıklarında 6-8-10 ay gibi süreler uygulanabilmektedir.) Net süre, sistem kayıtlarına göre belirlenir.
7) Neden Reddedilir? (En Sık Sebepler)
- İstifa / kendi isteğiyle ayrılış görünmesi
- Prim günü yetersizliği (son 3 yıl kriterinde)
- Başvurunun geç yapılması veya eksik belge/süreç
- Hizmet dökümü/çıkış bildirimi uyumsuzluğu
- İŞKUR’un süreçlerine (iş arama, görüşme vb.) uyumsuzluk
8) Pratik Kontrol Listesi
- Çıkış kodun ne? (İstifa gibi mi görünüyor?)
- Son 3 yıl prim günün yeterli mi?
- İşten ayrılış tarihini net biliyor musun?
- e-Devlet/İŞKUR başvurunu yaptın mı?
- İş arama sürecinde iletişim bilgilerin güncel mi?
9) Sık Sorulan Sorular
İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi?
Genel yaklaşım: “kendi isteğiyle ayrılış” halinde işsizlik maaşı verilmez. Ancak bazı özel fesih türleri/uyuşmazlıklar “istifa gibi görünse bile” farklı değerlendirilebileceği için çıkış nedeni ve belgeler önemlidir.
Başvuruyu geç yaparsam ne olur?
Bazı uygulamalarda geciken süre kadar ödeme gününden düşüm olabilmektedir. Bu yüzden başvuruyu mümkün olan en kısa sürede yapmak en güvenlisidir.
Çıkış kodu yanlışsa ne yapmalıyım?
Önce işveren/muhasebe ile görüşerek SGK çıkış kodu düzeltme sürecini yönetmek gerekir. Düzeltme, başvurunun değerlendirmesini etkileyebilir.
İşsizlik maaşı alırken işe girersem ne olur?
Yeni bir işe giriş olduğunda ödenek durdurulabilir/sonlandırılabilir. Detaylar İŞKUR sistem kayıtlarına göre yürür.