SEAACADEMYİK HİZMETLERİ Kod 08 Nedir?
Emeklilik (Yaşlılık) veya Toptan Ödeme ile Ayrılış
Kod 08, sigortalının yaşlılık aylığı (emeklilik) hakkını kullanarak veya emeklilik yerine toptan ödeme talep ederek iş sözleşmesini sona erdirmesi halinde kullanılan SGK çıkış kodudur. Uygulamada en kritik konu, çıkışın SGK yazısı/belgesi ile desteklenmesi ve kodun Kod 14 / Kod 06 / Kod 03 (istifa) ile karıştırılmamasıdır.
Kod 08 Ne Anlama Gelir?
Kod 08, işten ayrılışın “çalışanın emeklilik (yaşlılık) hakkını kullanması” veya “emeklilik yerine toptan ödeme alması” nedeniyle gerçekleştiğini gösterir. Bu nedenle, işten ayrılışın dayanağı çoğu zaman SGK’dan alınan yazı ve işçinin yazılı talebidir.
- Emeklilik (Yaşlılık): 5510 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığına hak kazanma.
- Toptan Ödeme: Aylık bağlanamayan hallerde primlerin toptan ödenmesi (5510 kapsamında).
- Belge şartı: SGK yazısı/belgesi + işçi talebi dosyada olmalı.
Kanuni Dayanak (Özet)
Kod 08 kapsamındaki ayrılışlar, temelde 5510 sayılı Kanun (yaşlılık aylığı / toptan ödeme) ve kıdem açısından 1475 sayılı Kanun m.14 ile ilişkilendirilir.
- 5510 sayılı Kanun: Yaşlılık aylığı ve toptan ödeme hükümleri (madde numaraları uygulamaya göre değişen başlıklar altında değerlendirilir).
- 1475 sayılı Kanun m.14: Emeklilik/yaşlılık nedeniyle fesihte kıdem tazminatı.
- İspat/Belge: SGK yazısı + dilekçe + çıkış bildirimi uyumu.
Kod 08 ile Kıdem / İhbar / İşsizlik Maaşı
Kod 08’de ayrılış, işçi tarafından emeklilik/toptan ödeme gerekçesiyle gerçekleştiği için haklar şu şekilde değerlendirilir:
| Hak | Genel Durum | Not |
|---|---|---|
| Kıdem Tazminatı | Çoğu zaman var | 1 yıl ve üzeri çalışma + emeklilik/toptan ödeme belgesi ile işçi feshi (somut olaya göre değerlendirilir). |
| İhbar Tazminatı | Genelde yok | İşçi feshi olduğundan ihbar çoğu uygulamada doğmaz. |
| İşsizlik Maaşı | Genelde yok | Emeklilik/toptan ödeme “iradi ayrılış” olarak değerlendirilebildiğinden işsizlik maaşı genelde bağlanmaz. |
| Yıllık İzin / Ücret Alacakları | Ayrıca ödenir | Kullanılmayan izin, fazla mesai, ücret vb. işçilik alacakları ayrıca hesaplanır. |
Kod 08 Ne Zaman Kullanılır? (Kontrol Listesi)
Kod 08’in doğru kullanımı için aşağıdaki kontrol maddeleri net olmalı:
- 1) SGK yazısı var mı? Emeklilik/yaşlılık veya toptan ödeme ile ilgili belge alınmış mı?
- 2) İşçi dilekçesi var mı? “Emeklilik/toptan ödeme nedeniyle ayrılıyorum” yazılı mı?
- 3) Çıkış tarihi uyumlu mu? SGK yazısı tarihi, dilekçe tarihi ve çıkış tarihi çelişmiyor mu?
- 4) Kod karışıklığı var mı? Kod 14 / Kod 06 / Kod 03 ile yanlış eşleşme var mı?
- 5) Kıdem hesabı yapıldı mı? Çalışma süresi ve brüt ücret üzerinden doğru hesap yapıldı mı?
Kod 08 – Kod 14 – Kod 06 – Kod 03 Farkı (Pratik)
Kodlar sık karıştığı için en net ayrımı tek tabloda topladım:
| Kod | Başlık | Ne demek? | En sık karıştığı |
|---|---|---|---|
| 08 | Emeklilik (Yaşlılık) / Toptan Ödeme | Yaşlılık aylığı veya toptan ödeme gerekçesiyle ayrılış. | 14, 06, 03 |
| 14 | Emeklilik (Yaş dışında şartların tamamlanması vb.) | Uygulamada “yaş hariç” emeklilik şartlarıyla ayrılış için de kullanılır. | 08 |
| 06 | Emeklilik / Yaşlılık / Malullük | Genel başlık olarak görülebilir; kurum/işyeri uygulamasına göre değişir. | 08, 14 |
| 03 | İstifa | Emeklilik belgesi olmadan “normal ayrılış”. Kod 08 yerine girilmesi hatalıdır. | 08 |
Kod 08 İçin Gerekli Belgeler
- SGK emeklilik/yaşlılık yazısı (veya toptan ödeme yazısı)
- İşçi dilekçesi (emeklilik/toptan ödeme nedeniyle ayrılış talebi)
- İşten ayrılış bildirgesi (kod 08 seçili)
- Kıdem tazminatı hesap pusulası (ödeniyorsa)
- Banka dekontları / bordrolar (alacak/ödeme ispatı)
Belgeler eksikse, denetimde “kodun dayanağı” sorulur. Dosyada yazı ve dilekçe bulunması kritik.
Kod 08 – Sık Yapılan Hatalar
- SGK yazısı olmadan Kod 08 ile çıkış verilmesi
- Emeklilik/toptan ödeme yerine Kod 03 (istifa) seçilmesi
- Kod 08 ile Kod 14’ün amaç dışı karıştırılması
- Çıkış tarihinin SGK belgesi/dilekçe ile uyumsuz olması
- Kıdem/izin alacaklarının hesaplanmaması veya eksik ödenmesi
Çıkış dosyasını “belge-dilekçe-kod-tarih” sırasıyla kontrol et. Hatanın %80’i bu 4’lüden çıkıyor.
Kod 08 Hakkında Sık Sorulan Sorular
Emeklilik (yaşlılık), toptan ödeme, kıdem/ihbar ve kod karışıklıkları.