SGK İşten Çıkış Kodu 11

Kod 11 – İş Kazası Sonucu Ölüm

Kod 11, çalışanın iş kazası nedeniyle vefat etmesi halinde kullanılan SGK işten çıkış kodudur. Kod 10 (ölüm) ile karıştırılmamalıdır: Kod 11’de ölüm, iş kazasıyla illiyet bağı kurularak değerlendirilir ve bildirim, soruşturma ve hak sahiplerine bağlanacak gelir/aylık süreçleri farklıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut olaylarda resmi kurumlar ve uzman değerlendirmesi esastır.

Kod 11 Ne Anlama Gelir?

Kod 11, işçinin ölümüyle sonuçlanan olayın iş kazası kapsamında değerlendirildiğini ve iş ilişkisinin bu nedenle sona erdiğini ifade eder. Burada kritik nokta, olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı ve ölüm ile olay arasındaki nedensellik (illiyet) bağının kurulmasıdır.

Olay “iş kazası” niteliği taşımalıdır
Ölüm, kazanın sonucu olmalıdır (doğrudan veya komplikasyonla)
SGK bildirimi ve kayıtlar uyumlu olmalıdır

Kod 10 ile Kod 11 Arasındaki Fark

Kod 10 “ölüm” genel başlığıdır. Kod 11 ise ölümün iş kazası sonucu olduğunu gösterir. Bu fark; hak sahiplerine bağlanacak gelir/aylık, işverenin bildirim yükümlülüğü ve olası kusur incelemeleri açısından önemlidir.

Pratik: Olay iş kazası ise “Kod 11”, iş kazası dışı genel ölüm ise “Kod 10” kullanılır.

İş Kazası Sayılan Durumlar (Örneklerle)

İş kazası kavramı uygulamada geniş yorumlanabilir. Aşağıdaki örnekler “iş kazası” değerlendirmesine konu olabilen yaygın senaryolardır. Nihai değerlendirme, olayın özelliklerine göre yapılır.

İşyerinde gerçekleşen kazalar: Makine/ekipman, düşme, ezilme, elektrik çarpması, patlama vb.
İşin yürütümü sırasında: Şantiye, saha, müşteri ziyareti, sevkiyat alanı gibi iş nedeniyle bulunulan yerlerde kaza.
Görevle gönderilme: İşveren tarafından başka yere görevlendirme sırasında meydana gelen olaylar.
Servis/taşıma: İşverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen kazalar (somut olaya göre).
İşle bağlantılı sağlık olayı: Kaza sonrası komplikasyon, hastane süreci, ameliyat komplikasyonu gibi durumlarda illiyet bağı.

Önemli: Ölümün “iş kazası sonucu” sayılması için olayın iş kazası kapsamına girmesi ve ölümle arada illiyet bağı kurulması gerekir.

İşverenin Bildirim ve Kayıt Yükümlülüğü

İş kazası halinde işverenin, olayın niteliğine göre SGK’ya bildirim yapma ve kayıtları düzenli tutma yükümlülüğü vardır. Bildirim gecikmeleri idari yaptırımlara ve süreç karmaşasına yol açabilir.

Kaza tespit tutanağı, olay yeri kayıtları
Tanık beyanları, vardiya/puantaj kayıtları
Kamera kayıtları (varsa)
Hastane kayıtları, ölüm raporu/otopsi (gerektiğinde)

Belgelerin düzenli ve tutarlı olması, hem SGK incelemesinde hem de olası uyuşmazlıklarda belirleyicidir.

Hak Sahipleri Kimlerdir?

İş kazası sonucu ölüm halinde, SGK uygulamalarında “hak sahipleri” kavramı devreye girer. Genel olarak eş, çocuklar ve bazı şartlarla anne-baba hak sahibi olabilir.

Eş: Belirli şartlarla ölüm geliri/aylığı
Çocuklar: Yaş/öğrenim/çalışma durumuna göre
Ana-baba: Destek durumu ve koşullara göre

Not: Hak sahipliği şartları SGK mevzuatına göre değişebilir; somut dosyada SGK değerlendirmesi esas alınır.

SGK’dan Bağlanabilecek Haklar

İş kazası sonucu ölüm halinde hak sahipleri için SGK tarafından gelir/aylık bağlanması söz konusu olabilir. Uygulamada en çok karşılaşılan başlıklar:

Ölüm geliri / ölüm aylığı: İş kazası bağlantılı ölümde hak sahiplerine bağlanabilir.
Ölüm yardımı: Şartlara göre yapılabilir.
Sağlık giderleri: Olayın niteliğine göre SGK süreçleri olabilir.

İş kazası bağlantısı güçlendikçe, hak sahiplerine bağlanan gelir/aylık süreci netleşir.

İşsizlik Maaşı Var mı?

Kod 11’de işsizlik maaşı söz konusu değildir. Çünkü işsizlik maaşı çalışan için düzenlenen bir ödemedir; ölüm halinde hak sahipleri için farklı sosyal güvenlik hakları gündeme gelir.

İşsizlik maaşı bağlanmaz
Hak sahipleri SGK süreçleriyle gelir/aylık alabilir
İŞKUR başvurusu bu başlık için uygun değildir

Kıdem Tazminatı ve Diğer İşçilik Alacakları

İş kazası sonucu ölüm halinde, iş sözleşmesi sona erdiği için hak sahiplerine (mirasçılara) belirli alacaklar doğabilir. En yaygın başlıklar:

Kıdem tazminatı: Çalışanın hizmet süresi üzerinden mirasçılara ödenebilir.
Ödenmemiş ücretler: Maaş, fazla mesai, prim, ikramiye gibi alacaklar.
Kullanılmamış izin ücreti: Hak edilen ama kullanılmayan yıllık izinler.
Diğer sözleşmesel haklar: Toplu iş sözleşmesi/işyeri uygulaması kaynaklı ödemeler.

Önemli: İş kazası dosyalarında ayrıca destekten yoksun kalma tazminatı gibi başlıklar gündeme gelebilir. Bu alanlar somut olay ve uzman incelemesi gerektirir.

Kod 11 – Kontrol Listesi (İşveren / İK için)

Olay iş kazası olarak kayda alındı mı? (tutanak, kayıt, tanık)
SGK bildirimleri ve tarihleri tutarlı mı?
Ölüm raporu ve hastane kayıtları dosyada mı?
Hak sahipleri bilgilendirildi mi?
Kıdem ve diğer alacaklar doğru hesaplandı mı?
İş sağlığı ve güvenliği kayıtları (eğitim, PPE, risk analizi) eksiksiz mi?

Pratik öneri: Olay dosyasını “tek klasör” mantığıyla toplayın (tutanak + hastane + tanık + kayıt + İSG evrakları). Sonradan istenen belgeler süreçleri uzatır.

Kod 11 – Sık Yapılan Hatalar

Kod 10 (ölüm) ile karıştırmak
İş kazası bildirimini geciktirmek veya eksik yapmak
Olay yeri tutanağını detaylandırmamak
Tanık ve kamera kayıtlarını korumamak
Hak sahiplerine ödenecek alacakları eksik hesaplamak
İSG eğitim ve ekipman kayıtlarını dosyalamamak

Uyarı: Kod 11 dosyaları “yüksek riskli” dosyalardır. Yanlış kod ve eksik belge, hem idari hem hukuki sonuçlara yol açabilir.