SEAACADEMYİK HİZMETLERİ Kod 21 – Statü Değişikliği
Kod 21, çalışanın işyerindeki statüsünün değişmesi nedeniyle mevcut iş sözleşmesinin sona ermesi ve yeni bir statü kapsamında (örneğin farklı kanun/kadro/pozisyon/çalışma biçimi) çalışmanın başlaması durumlarında kullanılan SGK işten çıkış kodudur. Bu kod, “işten ayrılma” gibi görünse de çoğu zaman gerçekte bir statü dönüşümü anlamına gelir.
Kod 21 Ne Anlama Gelir?
Kod 21, çalışanın mevcut iş sözleşmesinin, statü değişimi sebebiyle sona erdiğini ifade eder. Buradaki kritik nokta şudur: Çalışan “işsiz” kalmıyor olabilir; aynı işyerinde veya aynı işveren grubunda, sadece farklı statüyle çalışmaya devam ediyor olabilir.
- Mevcut sözleşme kapanır
- Yeni statü ile yeni sözleşme/başlangıç yapılır
- SGK bildirimi, teknik olarak “çıkış + giriş” şeklinde yapılır
En Sık Görülen Statü Değişikliği Örnekleri
- Taşeron/alt işveren → kadroya geçiş
- Belirli süreli → belirsiz süreli statü düzenlemesi
- İşçi statüsü → farklı statü/kanun kapsamı (kurum uygulamaları)
- Şirket birleşmesi/devri sonrası statü güncellemesi
Kod 21 ile İşsizlik Maaşı
Kod 21’de en kritik konu, çalışanın gerçekten işsiz kalıp kalmadığıdır. Eğer statü değişimi sonrası çalışan yeni bir statüde hemen işe devam ediyorsa, işsizlik maaşı zaten gündeme gelmez. Ancak statü değişimi “çıkış” yapılıp fiilen işsiz kalınan bir durumu da gizleyebilir.
- Hemen işe devam varsa → işsizlik maaşı beklenmez
- Fiilen işsiz kalınmışsa → İŞKUR inceleme yapabilir
- Belge ve süre şartları yine önemlidir
Kod 21 ile çıkış yapılıp fiilen işe devam edilmiyorsa, durumun belgeyle netleştirilmesi gerekir.
Kıdem ve İhbar Tazminatı
Statü değişimlerinde tazminat konusu “geçişin niteliğine” göre değerlendirilir. Eğer aynı işveren veya aynı işyeri devam ediyorsa, kıdemin kesintiye uğramaması için süreç doğru planlanmalıdır.
- Kıdem: Çoğu durumda kıdemin korunması hedeflenir
- İhbar: Fiilen fesih yoksa ihbar gündeme gelmeyebilir
- Risk: Yanlış işlemle kıdem sıfırlanmış gibi görünebilir
Kod 21 İçin Gerekli Belgeler
- Statü değişimini gösteren yazı / protokol / görevlendirme
- Yeni sözleşme veya yeni başlangıç belgesi
- SGK çıkış ve giriş kayıtları (tarih uyumu)
- Varsa kadroya geçiş/kurum yazıları
Tarih uyumsuzluğu (çıkış günü ile giriş günü arasında boşluk) hak kaybı yaratabilir.
Kod 21 – Sık Yapılan Hatalar
- Statü değişimi yokken Kod 21 ile “kolay çıkış” yapılması
- Çıkış-giriş tarihleri arasında boş gün bırakılması
- Kıdemin korunmasına dair yazılı kayıt tutulmaması
- İşçiye süreç hakkında yazılı bilgilendirme yapılmaması
- İŞKUR/denetimlerde açıklama sunacak evrak olmaması
Statü değişimi dosyası hazırlayın: (protokol + yeni sözleşme + tarih çizelgesi + SGK kayıt çıktıları). Bu dosya ileride doğabilecek uyuşmazlıkları ciddi ölçüde azaltır.