1) Kısa Cevap: Denetim Kaç Gün Sürer?
SGK denetimi tek bir “gün” değildir. İşyerine gelinen saha incelemesi kısa sürebilir; ancak evrakların istenmesi, karşılaştırılması ve raporun hazırlanması ile süreç uzar.
2) Denetim Türleri Süreyi Değiştirir
Denetimin süresi, denetimin nedenine göre değişir:
- Rutin denetim: Daha sınırlı kapsam, süre çoğu zaman daha kısa.
- Şikâyet/ihbar denetimi: Olay bazlı inceleme; görüşmeler ve kayıt incelemesi artar.
- Teşvik/işçilik denetimi: Teşvik şartları, PEK ve dönem kontrolleri nedeniyle uzayabilir.
3) Denetimin Aşamaları: Saha → Evrak → Rapor
- Saha (fiili) inceleme: İşyerinin çalışması, personel fiili varlığı, vardiya düzeni.
- Belge isteme: Bordro, puantaj, banka, eksik gün, sözleşmeler vb.
- Çapraz kontrol: Fiili durumun kayıtlara uyumu (banka–bordro–puantaj).
- Raporlama: Tespitlerin yazımı, değerlendirme.
- Tebligat: Sonuçların bildirilmesi; prim farkı/ceza süreçleri.
4) Saha İncelemesi Ne Kadar Sürer?
Saha incelemesi işyerinin büyüklüğüne ve organizasyonuna göre değişir:
| İşyeri Profili | Saha İncelemesi | Tipik Not |
|---|---|---|
| Küçük işletme (az çalışan) | Genelde 1 gün | Belgeler hazırsa hızlı biter |
| Orta ölçekli işletme | 1–3 gün | Vardiya/mesai düzeni süreyi etkiler |
| Büyük işletme / çok vardiya / çok lokasyon | 3 gün ve üzeri | Alt işveren ve lokasyon sayısı uzatır |
5) Evrak İncelemesi ve Çapraz Kontroller
Süreyi asıl uzatan kısım çoğu zaman evrak incelemesidir. Denetimde en sık yapılan çapraz kontroller:
- Bordro ↔ banka ödemesi (ücretin gerçeğe uygunluğu)
- Puantaj ↔ bordro (çalışılan gün/saat uyumu)
- Eksik gün kodu ↔ belge (belgesiz eksik gün riski)
- Yan haklar/ikramiye/prim ↔ PEK (prime esas kazanç kapsamı)
6) Raporlama ve Tebligat Süreci
Saha ve evrak süreci tamamlandıktan sonra rapor hazırlanır. Raporun yazılması; inceleme kapsamı, dönem sayısı ve tespit yoğunluğuna göre zaman alabilir. Tebligatla birlikte süreç resmileşir.
7) Süreyi Uzatan 12 Kritik Sebep
- Alt işveren/taşeron ilişkilerinin karmaşıklığı
- Birden fazla lokasyon veya vardiya
- Bordro–banka uyumsuzluğu
- Puantajların eksik/dağınık olması
- Eksik gün belgelerinin dosyalanmamış olması
- İş sözleşmelerinin güncel olmaması
- Kısmi süreli çalışmanın ispatına yönelik kayıt eksikliği
- Teşvik uygulamalarında şartların karışması
- Çok uzun dönem incelemesi (ay/yıl bazında)
- Personel devir hızının yüksek olması
- İzin/rapor kayıtlarının uyumsuzluğu
- İşyeri içinde tek sorumlu kişi olmaması
8) Süreci Hızlandırma Kontrol Listesi
9) Sık Sorulan Sorular
SGK denetimi “aynı gün biter” mi?
Saha ziyareti aynı gün bitebilir; fakat evrak isteme ve raporlama nedeniyle süreç devam edebilir.
Denetim süresi nasıl kısalır?
Belge düzeni ve kayıtların tutarlılığı en önemli faktördür. Bordro–banka–puantaj uyumunu önceden kontrol etmek süreyi kısaltır.