Seaacademyik Logo SEAACADEMYİK HİZMETLERİ
Anasayfa Hizmetler SSS Danışmanlık Al
İşveren Rehberi • Toplu İşçi Çıkarma • 4857/29

Toplu İşçi Çıkarma Nedir?
4857/29 Süreç, Bildirim ve Haklar

Toplu işçi çıkarma, işverenin ekonomik/teknolojik/organizasyonel nedenlerle belirli bir dönem içinde belirli sayının üzerinde işçiyle iş sözleşmesini sona erdirmesidir. Uygulamada en kritik konu: doğru eşik hesabı, doğru kuruma bildirim ve fesihlerin bildirimden sonra 30 gün kuralına uygun yürütülmesidir. :contentReference[oaicite:1]{index=1}

Kontrol Listesi Süreç Akışı Haklar
✅ Adım adım
✅ 30 gün kuralı
✅ Evrak listesi
⚠️ Bilgilendirme amaçlı

Toplu İşçi Çıkarma (4857/29) Nedir?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 29. maddesi; toplu işçi çıkarma halinde işverenin bildirim ve görüşme yükümlülüklerini düzenler. Temel mantık: “Birden fazla işçi” için yapılacak fesihlerin özel prosedüre bağlanmasıdır. :contentReference[oaicite:3]{index=3}

  • Ekonomik/teknolojik/organizasyonel gerekçeler
  • Belirli dönem içinde belirli sayıda fesih
  • Bildirimin ardından 30 gün kuralı (fesihlerin hüküm doğurması) :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Uygulamada en çok takılan yer “Bu çıkışlar toplu mu değil mi?” sorusu. Eşik hesabı, işyerindeki işçi sayısı ve fesih sayısı ile değerlendirilir; yanlış sınıflama, sonradan ciddi ihtilaf doğurabilir. :contentReference[oaicite:5]{index=5}
Eşik hesabı
İŞKUR bildirimi
Sendika/temsilci
30 gün
Fesih tarihi

Toplu İşçi Çıkarma Kontrol Listesi (15 Dakika)

Aşağıdaki liste, “prosedürü kaçırmamak” için pratik bir çerçevedir. Toplu çıkarma kararının hukuka uygun yönetilmesi için kronolojik dosya oluşturmak kritik. :contentReference[oaicite:6]{index=6}

1) İşçi sayısını ve fesih sayısını netleştir Aynı dönem içinde kaç işçi ile fesih planlanıyor? Eşik hesabını yazılı hale getir.
2) Gerekçeyi somutlaştır Ekonomik/teknolojik/organizasyonel gerekçeyi belgeleyen rapor/karar/plan hazırla.
3) Bildirim metnini hazırla İlgili kurum(lar)a ve taraflara yapılacak bildirimde sayı, tarih, birim, gerekçe yer almalı.
4) Görüşme sürecini planla Sendika/işyeri temsilcisi ile alternatifler (azaltma, erteleme, kısa çalışma vb.) görüşülür.
5) 30 gün kuralını takvime bağla Fesihlerin “hüküm doğurma” zamanlamasını bildirim tarihine göre planla. :contentReference[oaicite:7]{index=7}
6) Kişisel fesih dosyalarını tamamla Her çalışan için fesih bildirimi, ihbar/kıdem hesapları, zimmet, alacak kalemleri ayrı yürüt.

Prosedür Akışı (Basitleştirilmiş)

  • Hazırlık: Gerekçe + sayı + dönem + etkilenen birimler
  • Bildirim: İlgili kamu birimleri ve tarafların bilgilendirilmesi :contentReference[oaicite:8]{index=8}
  • Görüşmeler: Alternatiflerin değerlendirilmesi (feshi önleme/azaltma)
  • 30 gün: Bildirim sonrası fesihlerin hüküm doğurması için süre :contentReference[oaicite:9]{index=9}
  • Uygulama: Bireysel fesih bildirimleri + ödemeler + kayıtlar
Pratik öneri Bildirim tarihi + fesih tarihi + çıkış bildirgesi tarihini aynı dosyada “tek timeline” olarak tut.

30 Gün Kuralı Neyi Değiştirir?

Toplu işçi çıkarmada, fesih bildirimlerinin “hüküm doğurması” için bildirimden sonra 30 günlük bir süre öngörüldüğü vurgulanır; bu nedenle takvim hatası en sık uyuşmazlık sebebidir. :contentReference[oaicite:10]{index=10}

  • Fesih kararını bugün alsan bile, uygulama takvimi bu süreye göre planlanır.
  • Ücret/ihbar/kıdem hesaplarının doğru tarihe göre yapılması gerekir.
  • İnsan kaynağı planı (devir, vardiya) bu 30 günlük dönemde revize edilir.

Çalışan Hakları: Kıdem / İhbar / Alacaklar

Toplu çıkarma “prosedür”dür; fesih sebebi ve işçinin durumu ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle kıdem-ihbar ve diğer alacaklar, kullanılan fesih türü ve şartlara göre değişebilir.

  • Kıdem tazminatı: Şartlar oluşmuşsa gündeme gelir.
  • İhbar süresi/ihbar tazminatı: Bildirimli fesihlerde kritik kalemdir.
  • Ücret, izin, fazla mesai: Toplu çıkarma olsa da ayrı kalemlerdir.
İpucu “Toplu çıkarma” yapıldı diye otomatik tek tip sonuç çıkmaz; her personelin dosyası ayrı yürür.

İşsizlik Maaşı ve İŞKUR Boyutu

İşsizlik maaşı değerlendirmesinde; çıkış nedeni, prim günleri, başvuru süreleri ve kişinin “kendi kusuru dışında” işsiz kalıp kalmadığı kriterleri önemlidir. Toplu çıkarma, çoğu dosyada “işveren kaynaklı” bir sonuç doğurabildiğinden, kayıtların doğru tutulması başvurularda belirleyici olur.

  • Çıkış kodu/doğru fesih türü: yanlış kod başvuruyu etkileyebilir.
  • Başvuru süresi kaçırılırsa hak kaybı riski doğar.
  • Belge düzeni: bildirim ve fesih evrakı uyumlu olmalı.
Uyarı Prosedür doğru yürütülmezse hem idari hem de uyuşmazlık riski artar. :contentReference[oaicite:11]{index=11}

Hızlı Tablo: Ne, Ne Zaman, Ne Olur?

Bu tablo pratik yönlendirme içindir; somut olay/evrak durumuna göre değişebilir.

Başlık İşveren Ne Yapar? Risk / Kritik Nokta Pratik Öneri
Eşik & kapsam İşçi sayısı + planlanan fesih sayısı Yanlış sınıflama Kapsamı yazılı raporla sabitle
Bildirim İlgili kurum ve taraflara bilgilendirme Eksik/yanlış bildirim Tek “bildirim paketi” hazırla :contentReference[oaicite:12]{index=12}
30 gün Takvimi bildirim tarihine göre planlar Fesih tarihi hatası Timeline: Bildirim + 30 gün + fesih :contentReference[oaicite:13]{index=13}
Ödemeler Kıdem/ihbar/izin/ücret Eksik hesap Personel bazlı hesap tablosu
Hatırlatma Toplu çıkarma “tek evrakla biter” sanmak en büyük hata: bildirim + görüşme + kişisel fesih dosyaları birlikte yürür. :contentReference[oaicite:14]{index=14}

Gerekli Evraklar (Örnek Liste)

  • Yönetim kararı / gerekçe raporu (ekonomik/organizasyonel vb.)
  • Planlanan fesih listesi (birim, sayı, tarih aralığı)
  • Bildirim yazıları ve tebliğ/teslim kayıtları :contentReference[oaicite:15]{index=15}
  • Görüşme tutanakları / toplantı notları
  • Personel bazlı fesih bildirimi + hesap pusulası
Dosya düzeni önerisi 1) Toplu süreç dosyası (karar-bildirim-görüşme-takvim) 2) Her çalışan için kişisel fesih dosyası (bildirim-hesaplar-teslimler)
Karar
Bildirim
Tutanak
Hesap
Teslim

Toplu İşçi Çıkarma Hakkında Sık Sorulan Sorular

4857/29, bildirimler, 30 gün kuralı, haklar ve uygulama hataları.